Đeo nhẫn cưới ngón nào, tay nào? "Ngón có long mạch nối tới trái tim" có thật sao?

Áp hai lòng bàn tay vào nhau, gập hai ngón giữa xuống, rồi thử tách ngón cái ra. Tách được. Ngón trỏ, ngón út cũng tách. Riêng hai ngón áp út thì dính chặt, không rời nổi.

Đây là cách người Trung Hoa giải thích vì sao nhẫn cưới nằm ở ngón áp út, theo Ngôi Sao (3/2013). Ngón cái là cha mẹ, ngón trỏ là anh chị em, ngón út là con cái, và tất cả rồi sẽ rời mình đi lập cuộc sống riêng. Chỉ có người bạn đời ở lại.

Đeo nhẫn cưới ngón nào thì có lời giải đẹp như thế. Còn đeo tay nào thì câu trả lời tuỳ nơi, và có cả những chỗ báo nói không giống nhau.

Đeo nhẫn cưới ngón nào, và vì sao là ngón áp út?

Ngón áp út, ngón thứ tư tính từ ngón cái. Ngôi Sao (2013) viết đa số cô dâu chú rể ở nhiều nước đeo ở đó, và nêu thêm một lý do khác: ngón này được cho là có đường chạy thẳng tới tim.

Niềm tin ấy có tên, "vena amoris", mạch tình yêu, và các báo kể nguồn gốc không giống nhau. VietnamNet (5/2017) nói người La Mã và Ai Cập cổ đại tin vậy. Ngôi Sao (7/2016) ghi người Hy Lạp và Ai Cập. Ngôi Sao (3/2015) chỉ nhắc Ai Cập. Dân trí (7/2021) ghi La Mã. Các báo chỉ giống nhau ở một điểm: đều nói chuyện này có từ thời cổ, quanh vùng Địa Trung Hải.

Còn giải phẫu hiện đại nói khác. Dân trí (7/2021) viết giải phẫu học sau này khẳng định mọi ngón tay đều có mạch máu nối với tim, không ngón nào có mạch riêng.

Tục lệ vẫn được giữ, bất kể kiến thức mới.

Ngón áp út không vừa, hay bị thương, hay vướng việc? Ngôi Sao (2013) viết chuyện này tuỳ phong tục từng nước, quan niệm và sự thuận tiện của mỗi người.

Tay trái hay tay phải?

Cùng một ngón nhưng đổi tay thì đổi cả phong tục. Bảng dưới gom từ VietnamNet (5/2017) và Dân trí (7/2021).

Nơi	Tay đeo	Ghi chú
Mỹ, Anh, Pháp	Tay trái	Dân trí: nhiều nước phương Tây đeo cả nhẫn đính hôn ở tay này
Nga, Đan Mạch, Ba Lan, Áo, Tây Ban Nha…	Tay phải	VietnamNet kể thêm cả Na Uy, Bỉ, Hy Lạp, Colombia, Cuba
Ấn Độ	Tay phải	Tay trái bị coi là "không thuần khiết"; ngày nay tự do hơn
Đức, Hà Lan	Đính hôn tay trái, cưới tay phải	VietnamNet: để thể hiện tình trạng hôn nhân đã đổi. Dân trí xếp Đức vào nhóm cả hai nhẫn đều tay phải
Do Thái	Cả hai nhẫn tay phải	Đính hôn ở ngón trỏ, cưới ở ngón áp út
Chile	Đính hôn tay phải, cưới tay trái	Dân trí (7/2021)

VietnamNet còn viết điều nghe lạ tai: tục đeo tay trái chỉ mới xuất hiện từ đầu thế kỷ 18, trước đó ngay cả các nước nói tiếng Anh cũng đeo tay phải. Dân trí lại ghi quy ước tay trái có từ thời La Mã, còn Ngôi Sao (3/2015) kể từ Ai Cập cổ đại. Các báo không thống nhất, nên đừng coi mốc nào là chắc.

Vì sao nhiều nơi tránh tay trái thì hai báo kể hai cách. Dân trí viết trong tiếng Latinh, từ "trái" còn có nghĩa "xấu", nên nhiều người coi tay trái kém may mắn. VietnamNet nói người Ấn Độ gọi tay trái là "không thuần khiết".

Ở Việt Nam, nam nữ đeo tay nào?

Ngôi Sao (2013) kể người lớn tuổi thường nói "nam tả, nữ hữu": đàn ông bên trái, phụ nữ bên phải, và áp dụng cả vào nhẫn cưới. Nhưng bài cũng viết thẳng, hầu hết mọi người đeo tay trái, vì tay phải làm việc nhiều, dễ xước và mòn nhẫn.

Phụ Nữ (10/2018) đưa một cách phân biệt khác, theo âm dương. Người độc thân thì nam đeo tay trái, nữ đeo tay phải. Người đã kết hôn thì đổi: vợ đeo tay trái để mang vận khí tốt cho chồng, chồng đeo tay phải mang vận khí tốt cho vợ. Bài gọi đây là nguyên tắc người xưa phân định theo âm dương.

Nếu người lớn hai bên có ai coi trọng nam tả nữ hữu thì nên hỏi trước ngày cưới. Còn nếu chồng thuận tay phải và làm việc tay chân, chuyện đeo tay trái cũng hợp với lý do thực tế mà Ngôi Sao nêu ra.

Nhà nào theo cách âm dương của Phụ Nữ thì sau cưới chồng đeo tay phải, vợ đeo tay trái.

Phụ Nữ không gọi cách nào là sai.

Nhẫn đính hôn và nhẫn cưới: đeo thế nào cho khỏi vướng?

Ngôi Sao (3/2015) gợi ý một thứ tự cho ngày cưới. Trước lễ trao nhẫn, cô dâu chuyển nhẫn đính hôn sang tay phải, ngón giữa hoặc ngón áp út. Chú rể đeo nhẫn cưới vào ngón áp út tay trái của cô dâu. Sau cưới, Ngôi Sao kể phương Tây có mấy cách. Một là nhẫn đính hôn ở ngón giữa tay trái, nhẫn cưới ở ngón áp út. Hai là cả hai cùng ở ngón áp út tay trái, cái nào trước cái nào sau đều có người chọn.

Còn với cô dâu Việt thì bài ghi không có quy định nào: chọn kiểu nào miễn thoải mái cho sinh hoạt hằng ngày. Cũng theo bài ấy, không ít cô dâu muốn giữ cả hai nhẫn nhưng thấy đeo cùng lúc vướng víu.

Chọn thế nào nếu không muốn nghĩ nhiều

Nhà không ai quan trọng chuyện này thì cứ ngón áp út tay trái, kiểu quen mắt nhất. Nếu một bên gia đình theo quan niệm khác thì chiều theo cũng ít mất gì, miễn hai người cùng thấy dễ chịu.

Lúc nào trong buổi tiệc thì trao nhẫn, và ai lo nhẫn trước đó, có trong bài kịch bản đám cưới nhà hàng.