Lễ ăn hỏi gồm những gì? Tráp, mâm quả miền Bắc, miền Nam và trình tự buổi lễ
Danh sách tráp ăn hỏi 5, 7, 9 lễ; mâm quả miền Nam; nhà trai, nhà gái chuẩn bị gì; đội bê tráp, lại quả và trình tự buổi lễ từ lúc nhà trai đến đến khi tiễn khách.
Tóm tắt nhanh
- Miền Bắc gọi là tráp, thường theo số lẻ: 5, 7, 9 hoặc 11 tráp.
- Miền Nam gọi là mâm quả, thường theo số chẵn: 6 hoặc 8 mâm, có đôi đèn long phụng.
- Tráp không thể thiếu ở mọi miền: trầu cau. Các tráp phổ biến khác: rượu, chè (trà), bánh phu thê, bánh cốm, mứt sen, hoa quả, xôi gấc, lợn (heo) quay.
- Nhà gái nhận lễ, thắp hương báo tổ tiên rồi "lại quả", tức gửi lại nhà trai một phần lễ vật.
- Buổi lễ thường gói gọn trong 1–2 tiếng, kết thúc bằng việc hai nhà thống nhất ngày cưới.
Nội dung bài viết (8 mục)
Lễ ăn hỏi (miền Nam gọi là đám hỏi, có nơi gọi lễ đính hôn) là lúc nhà trai chính thức mang lễ vật sang xin cưới. Đây cũng là buổi lễ dễ "căng" nhất vì hai nhà làm theo phong tục của hai vùng khác nhau. Cách an toàn nhất là để hai mẹ nói chuyện trước về số tráp, lễ vật và tiền nạp tài, rồi mới đặt tráp.
Tráp ăn hỏi miền Bắc gồm những gì?
Số tráp lẻ, tượng trưng cho sự phát triển. Nhà càng đông lễ thì số tráp càng nhiều, nhưng 5 hoặc 7 tráp là phổ biến nhất hiện nay.
| Số tráp | Thường gồm |
|---|---|
| 5 tráp | Trầu cau, rượu và thuốc (nay nhiều nhà thay thuốc lá bằng rượu vang), chè, bánh phu thê, hoa quả |
| 7 tráp | 5 tráp trên, thêm bánh cốm và mứt sen (hoặc xôi gấc) |
| 9 tráp | 7 tráp trên, thêm xôi gấc và lợn sữa quay (hoặc hạt sen, chè sen) |
| 11 tráp | Như 9 tráp, thêm các món đặc sản theo vùng của nhà trai |
Mâm quả đám hỏi miền Nam
- Mâm trầu cau (bắt buộc), thường có thêm đôi đèn long phụng để thắp trong lễ đốt đèn.
- Mâm rượu, trà.
- Mâm bánh: bánh phu thê, bánh pía hoặc bánh in.
- Mâm trái cây.
- Mâm xôi gấc và mâm heo quay (một số nhà).
- Mâm trang sức: bông tai, nhẫn, dây chuyền cho cô dâu, trao trong lễ.
Góc nhìn Miền Trung thường tổ chức đơn giản hơn, số lễ ít và tuỳ từng tỉnh. Nếu hai bạn khác vùng, hãy ưu tiên phong tục bên nhà gái vì lễ diễn ra ở nhà gái.
Nhà trai chuẩn bị gì?
- Đặt tráp hoặc mâm quả, thống nhất số lượng và lễ vật với nhà gái trước ít nhất 2 tuần.
- Phong bì tiền nạp tài (tiền dẫn cưới) đặt trong tráp trầu cau hoặc mâm riêng. Số tiền do hai nhà thoả thuận, không có mức chuẩn.
- Đội bê tráp nam, số người bằng số tráp; thường là con trai chưa lập gia đình.
- Người đại diện phát biểu (ông, bác, chú có uy tín trong họ) và một bài nói ngắn đã chuẩn bị sẵn.
- Xe đưa đón, quà cho đội bê tráp.
Nhà gái chuẩn bị gì?
- Bàn thờ gia tiên sạch sẽ, hương, nến để báo lễ.
- Đội đỡ tráp nữ, số người bằng số tráp, mặc áo dài đồng màu.
- Phong bì cho đội bê tráp nhà trai (và đội đỡ tráp nhà mình). Nhiều gia đình mừng 100.000–200.000đ mỗi người; ở thành phố có nhà cho cao hơn.
- Trà, bánh kẹo, hoa quả mời khách; nếu ăn hỏi xong mời cơm thì đặt cỗ trước.
- Phần lại quả và túi đựng để nhà trai mang về.
- Người đại diện nhận lễ và phát biểu đáp từ.
Trình tự buổi lễ ăn hỏi
Nếu cần một bài nói mẫu cho người đại diện, xem bài bài phát biểu đám cưới, ăn hỏi.
- Nhà trai đến đúng giờ đã hẹn, đội bê tráp xếp hàng trước cổng.
- Đội bê tráp nam trao tráp cho đội đỡ tráp nữ, hai bên đi vào nhà.
- Đại diện nhà trai giới thiệu thành phần, nói lý do và xin phép trao lễ.
- Đại diện nhà gái đáp lời, nhận lễ. Bố mẹ cô dâu đặt lễ lên bàn thờ, thắp hương báo tổ tiên.
- Cô dâu ra mắt, cùng chú rể mời trà hai bên gia đình.
- Hai nhà trò chuyện, thống nhất ngày giờ đón dâu và lễ cưới.
- Nhà gái lại quả, tiễn nhà trai ra về.
Lại quả là gì, lại bao nhiêu?
Lại quả là phần nhà gái giữ lại một ít lễ vật rồi gửi lại nhà trai, ngụ ý "có đi có lại" và chia lộc cho hai nhà. Thường nhà gái mở nắp mỗi tráp, lấy ra một phần (bánh, trầu cau, hoa quả) để nhà trai mang về. Với tiền nạp tài, có nơi gửi lại một phần nhỏ, có nơi giữ nguyên; điều này hai mẹ nên hỏi nhau từ trước để tránh khó xử.
Mẹo nhỏ từ những buổi ăn hỏi "suýt hỏng"
- Tính giờ đi đường kỹ, đặc biệt khi hai nhà ở hai tỉnh. Đến muộn giờ đẹp là chuyện các cụ rất để tâm.
- Chụp ảnh từng tráp trước khi giao cho đội bê, để kiểm lại khi lại quả.
- Chuẩn bị sẵn phong bì đánh số cho đội bê, đỡ phải đếm tiền trước mặt khách.
- Nhờ một người bên nhà gái làm "điều phối", đứng cổng hướng dẫn đội bê tráp đi đúng thứ tự.
Câu hỏi thường gặp
Lễ ăn hỏi cách lễ cưới bao lâu?
Truyền thống thường cách vài tháng, nhưng hiện nay nhiều gia đình làm ăn hỏi trước lễ cưới chỉ vài ngày đến 1–2 tuần, thậm chí cùng ngày, để khách ở xa đi một lần.
Tráp ăn hỏi số chẵn hay lẻ?
Miền Bắc chuộng số lẻ (5, 7, 9, 11), miền Nam chuộng số chẵn (6, 8). Số lễ vật trong mỗi tráp thì thường là số chẵn để "có đôi".
Lễ ăn hỏi nhà gái có phải mời cơm không?
Không bắt buộc. Nhiều nhà chỉ mời trà bánh, nhà khác mời cơm thân mật cho họ hàng gần. Hai bên nên thống nhất trước để nhà trai sắp xếp thời gian.
Đội bê tráp có cần chưa lập gia đình không?
Theo quan niệm truyền thống, đội bê tráp nên là người chưa kết hôn để "lấy may". Ngày nay nhiều gia đình linh động, quan trọng là đủ người và cao tương đương nhau.