Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân 2026: khi nào còn cần, xin ở đâu, xin online thế nào

Chị Mai ly hôn đã 20 năm, chồng cũ tái hôn hơn mười năm nay. Mấy lần mua bán nhà đất, mua ô tô, xin visa, chị đều phải xin giấy xác nhận độc thân. Vậy mà mở VNeID ra, chị thấy mình vẫn "đang kết hôn" với chồng cũ. VnExpress kể chuyện của chị vào tháng 10/2026, cùng vài người khác gặp lỗi tương tự, trong đó có một người ở Hà Nội ly hôn mới 14 tháng.

Từ đầu năm 2025, đăng ký kết hôn ở Việt Nam không phải nộp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân nữa: cán bộ tự tra cơ sở dữ liệu. Nhưng mua nhà, vay ngân hàng, bán xe thì vẫn bị hỏi giấy này. Còn cái cơ sở dữ liệu được tra thay cho giấy thì, như chuyện chị Mai cho thấy, tới tháng 10/2026 vẫn có chỗ sai.

Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân để làm gì năm 2026?

Theo Điều 23 Nghị định 123/2015, giấy dùng vào ba việc: đăng ký kết hôn ở Việt Nam, kết hôn ở nước ngoài theo thủ tục của nước đó, hoặc một việc khác ghi rõ trên giấy. Từ 9/1/2025, đăng ký kết hôn trong nước không cần giấy này nữa: Nghị định 07/2025 bắt cán bộ hộ tịch tự tra dữ liệu hộ tịch và dữ liệu dân cư, không bắt người dân nộp. Tra không ra thì nhờ xã nơi người đó thường trú xác minh, và xã đó có 3 ngày làm việc để trả lời.

Còn những việc ngoài chuyện cưới thì giấy này vẫn cần như cũ. Tháng 2/2025, ông Phạm Văn Chung (Sở Tư pháp Kon Tum) viết trên Tuổi Trẻ rằng giấy này vẫn bị hỏi khi mua bán nhà đất, làm sổ đỏ đứng tên vợ chồng hay thế chấp tài sản vay ngân hàng. Mua bán xe máy, ô tô, đi xuất khẩu lao động cũng vậy. Có người còn bị đòi cả khi xin việc hay rút tiền ngân hàng. Kết hôn ở nước ngoài theo thủ tục nước đó thì luật cũng cho dùng giấy này; nước đó có đòi hay không thì hỏi nơi mình định đăng ký.

Xin ở đâu, ở nơi tạm trú có được không?

Giấy do UBND xã, phường (hay đặc khu) cấp. Từ 1/7/2025, khi bỏ cấp huyện, Nghị định 120/2025 cho người dân chọn xã, phường nơi mình thường trú hoặc tạm trú (trang thủ tục trên Cổng Dịch vụ công cũng ghi vậy). Lỡ đến một xã khác thì xã đó phải giúp mình nộp hồ sơ online về đúng nơi.

Từ 1/3/2027 còn gọn hơn: Luật Hộ tịch 2026 cho xác nhận tình trạng hôn nhân ở bất kỳ UBND cấp xã nào, không phụ thuộc nơi thường trú hay tạm trú (VnExpress, 4/2026). Người Việt đang ở nước ngoài, nếu đã có số định danh cá nhân, xin được ở cơ quan đại diện Việt Nam nơi mình cư trú (Thông tư 07/2023 của Bộ Ngoại giao, theo Tuổi Trẻ 4/2024). Chưa có thì xin ở xã nơi mình từng cư trú, nộp online hoặc uỷ quyền cho người khác nộp thay.

Nhờ người nhà nộp thì người được nhờ là ông bà, cha mẹ, con, vợ chồng hay anh chị em ruột thì giấy uỷ quyền không phải chứng thực; Tuổi Trẻ tháng 7/2025 trả lời đúng trường hợp một người mẹ đi xin hộ con gái đang ở nước ngoài.

Hồ sơ, thời hạn và lệ phí

Xin một tờ ghi "để mua bán nhà đất" rồi mang đi vay ngân hàng là không dùng được, và tờ xin tháng 3 thì sang tháng 10 đã hết hạn. Định làm nhiều việc trong mấy tháng tới thì trước khi nộp, hỏi xã xem ghi mục đích thế nào và nên xin mấy bản.

Hạng mục	Quy định	Ghi chú
Hồ sơ	Tờ khai theo mẫu; giấy tờ tuỳ thân	Có căn cước thì chỉ cần cung cấp số định danh để cán bộ tra
Thời hạn	3 ngày làm việc; cần xác minh thì không quá 23 ngày	Nộp trực tiếp, qua bưu chính hay online đều vậy
Lệ phí	Do HĐND tỉnh, thành phố quyết định	Miễn cho gia đình có công, hộ nghèo, người khuyết tật
Miễn phí khi nộp online	15/8/2026 đến hết 28/2/2027	Có tài khoản VNeID mức 2 và đã tích hợp ít nhất 5 trong 12 loại giấy tờ VNeID liệt kê, như khai sinh, bằng lái, đăng ký kết hôn (Nghị quyết 66.22/2026, theo VnExpress 8/2026)
Số bản	Xin để kết hôn: 1 bản	Mục đích khác: ghi rõ mục đích, số bản theo yêu cầu
Giá trị	6 tháng kể từ ngày cấp	Dùng sai mục đích ghi trên giấy thì giấy không có giá trị (Điều 23 Nghị định 123/2015)

Xin online trên Cổng Dịch vụ công

Thủ tục này nộp và theo dõi được hoàn toàn trên mạng. Các bước theo hướng dẫn của Báo Chính phủ (12/2025):

1. Vào dichvucong.gov.vn, chọn đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID, nhập mã xác nhận gửi về ứng dụng hoặc tin nhắn.
2. Gõ "Hôn nhân" vào ô tìm kiếm, chọn "Thủ tục cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân", bấm "Nộp hồ sơ trực tuyến".
3. Chọn tỉnh, thành và xã, phường nơi nộp.
4. Khai thông tin, ghi rõ mục đích sử dụng, tải giấy tờ lên rồi nộp.
5. Theo dõi hồ sơ trong mục "Dịch vụ công của tôi".

Theo trang thủ tục, nộp trong ứng dụng VNeID cũng được.

Thông tin hôn nhân trên VNeID có thay được giấy không?

Có chỗ được, có chỗ chưa.

Dân trí tháng 1/2026 viết người dân có thể dùng thông tin tình trạng hôn nhân tích hợp trên VNeID thay cho bản giấy trong nhiều trường hợp, nhưng còn tuỳ yêu cầu của từng cơ quan nhận hồ sơ. Muốn nó có giá trị như văn bản xác nhận ở mọi nơi thì phải chờ: Bộ Tư pháp mới đề xuất điều đó trong dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Hộ tịch, dự kiến có hiệu lực từ 1/3/2027 (Thanh Niên, 10/2026).

Rồi còn chuyện dữ liệu sai như của chị Mai. Theo Bộ Công an, VNeID chỉ hiện những gì được đồng bộ từ cơ sở dữ liệu của ngành tư pháp, nên bản án ly hôn chưa được cập nhật thì ứng dụng vẫn ghi đang có vợ, có chồng. Anh Trường ly hôn từ 30/7/2025. Anh mang quyết định ra công an xã và được cập nhật, rồi gửi thêm hai lần qua VNeID, vậy mà tới tháng 9/2026 ứng dụng vẫn ghi anh đang có vợ (VnExpress, 10/2026). Bộ Công an vẫn hướng dẫn tự gửi bản án hay quyết định ly hôn trên VNeID: vào "Dịch vụ khác", chọn "cung cấp thông tin cho CQCN" (cơ quan chức năng), rồi theo dõi kết quả trên ứng dụng. Với anh Trường, cách này chưa đủ: Bộ Công an phải tạm ẩn dòng sai và đề nghị Bộ Tư pháp phối hợp với toà án cập nhật lại.

Từng ly hôn, goá, hay chuyển nhà nhiều lần

Từ tháng 1/2026, người từng ly hôn hay goá vợ, goá chồng nhẹ việc hơn nhờ Nghị định 18/2026. Người từng ly hôn ở toà án Việt Nam, hay có vợ, chồng đã mất và đã khai tử, chỉ cần ghi thông tin giấy tờ: cơ quan cấp, số, ngày của bản án, quyết định ly hôn hay trích lục khai tử. Thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu thì không phải nộp bản giấy. Ly hôn ở nước ngoài thì cung cấp thông tin trích lục ghi chú ly hôn.

Ai từng thường trú ở nhiều nơi thì đưa thêm giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân ở nơi cũ, nếu có. Đây là nhóm hay phải chờ lâu: Tuổi Trẻ tháng 2/2025 ghi thời gian xác minh có thể kéo tới 23 ngày, phần lớn vì người dân chuyển thường trú qua nhiều địa phương. Xã hỏi nơi cũ mà quá 20 ngày không ai trả lời thì người xin được viết cam đoan để lấy giấy; cam đoan gian thì có thể bị phạt 3–5 triệu đồng theo Điều 40 Nghị định 82/2020 (Tuổi Trẻ, 11/2025).

Xin cho người đã mất được không?

Câu này nảy ra khi chia thừa kế: văn phòng công chứng đòi giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của người đã mất, còn phường thì từ chối cấp. Tháng 12/2024, cũng ông Phạm Văn Chung trả lời Tuổi Trẻ rằng luật hộ tịch không quy định việc cấp giấy này cho người đã chết, nên phường từ chối là có cơ sở.

Còn một luật sư trả lời Báo Chính phủ tháng 12/2019 thì cho rằng UBND xã nơi người đó thường trú lúc còn sống xác nhận được. Hai ý kiến ngược nhau, nên gặp trường hợp này thì hỏi văn phòng công chứng xem họ nhận giấy tờ nào thay thế trước khi đi xin.

Mở VNeID, vào Ví giấy tờ xem dòng tình trạng hôn nhân đang chờ xác nhận tích hợp. Đúng thì bấm xác nhận để khi cần có cái xuất trình. Sai thì chọn không tích hợp rồi hỏi công an xã hoặc nơi đăng ký hộ tịch (Thanh Niên, 10/2026); sai vì ly hôn chưa cập nhật thì gửi kèm bản án qua ứng dụng, và nên làm sớm, vì như anh Trường, có khi gửi rồi vẫn phải chờ lâu.